Mevzuat Takip Sistemi



Su kesme/bağlama ücretinin tahsil edilmemesi
Temyiz Kurulu
Mevzuat Tarihi: 19.04.2017

SAYIŞTAY

TEMYİZ KURULU KARARI

Yılı: 2011         

Dairesi: 6         

Dosya No: 41489                                            

Tutanak No: 43007                                       

Tutanak Tarihi: 19.4.2017                           

Konu: Su kesme/bağlama ücretinin tahsil edilmemesi.

199 sayılı ek ilam ile; ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ve Belediye Gelir Tarifesinin 12.1 numaralı bölümü ile ... Belediyesi ve su aboneleri arasında düzenlenen abonelik sözleşmelerinin 10 uncu maddesinde yer verilen su kesme/bağlama ücretinin tahsil edilmemesi nedeniyle ...TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; ilamda;

1.“Denetçi Görüşü” kısmında yer verilen Denetçi tarafından verilen görüşte özetle Dairenin vermiş olduğu tazmin hükmünün aynen muhafaza edilmesinin uygun olacağının belirtildiğini,

2.“Gereği görüşüldü” kısmında yer alan “2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 nci maddesi, ... Belediyesi Su Kanalizasyon Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesi, ... Belediyesi 2011 yılı Gelir Tarifesinin 12.1. numaralı bölüm ve abonelik sözleşmelerinin 10 uncu maddesi” hükümleri,

Gerekçe gösterilerek tazmin hükmü verildiğini,

Anılan maddelerin hukuki gerekçelere aykırılığının maddeler halinde aşağıda gerekçelendirildiğini;

I-) 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 nci maddesinde;

“Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir” denildiğini,

5393 Belediye Kanununun 18 inci maddesi f bendindeki; “Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.” hükmü ile de 2464 sayılı Kanunun 97 nci madde gereğince ifa edilen hizmetlerin ücretlerinin Belediye Meclislerince belirlendiğini,

Belediyenin Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde; “Borcun ödenmemesi halinde veya yönetmeliğe aykırı davranış nedeni ile abonenin suyu kapatılmış ise açmak için aboneden borçtan kesip bağlama ücreti alınır.” Hükmü ve yine Belediyenin 2011 yılı Gelir Tarifesinin 12.1. numaralı “Su İşletme Şefliği hizmet ücretleri” başlıklı bölümünde ise kesme bağlama ücretinin ...TL olarak belirlendiğini,

Kesme bağlama işleminin, idarenin su borcunu ödemeyen ve yönetmelikte belirtilen şartları yerine getirmeyen mükelleflere ve abonelere uyguladığı idari bir yaptırım olduğunu,

Su abonelerinin idareye karşı sorumlu oldukları su ücretlerine ilişkin alacaklar sorumlu personel tarafından kontrol edilerek en az iki fatura dönemi ödeme yapmayan ve yüksek geçmiş dönem borcu bulunan hizmet kullanıcılarına yönelik ‘Borçtan Kesme ve Bağlama’ işlemi uygulaması yapıldığını,

Aynı zamanda abonesiz kullanım, evden çıkma, yeniden abonelik oluşturulduğunda açma, eski taşınmazda bulunan su borcu (yeni taşınmazda su borcu bulunmasa dahi) , adres ve kişi bilgileri güncellemesi yapılamayan durumlar gibi usulsüz su kullanımını önlemek için idari önlem alınması adına da Kesme ve Bağlama işlemlerinin yapıldığını,

Fakat zaman içinde yaşanılan tecrübelerden; ekonomik sıkıntıları da göz önüne alındığında abone tarafından kullanılan suyun bedeli ödenemezken bir de idarece tahsilatı hızlandırmaya yönelik yapılan işlemlerden dolayı alınan ücretler ile artan bedelin ödenmesinin vatandaşı daha da zora soktuğunun anlaşıldığını, borçtan kesme bağlama işlemi uygulanan abonelerin, su kesme yaptırımı nedeniyle borcunu zamanında ödemediği için cezalandırıldığını,

Bu nedenle borçtan dolayı kesme işleminde ayrıca ücret alınmasının ikinci bir cezalandırma işlemi olması ve aboneler tarafından yoğun tepkiler oluşturması nedeniyle abone ayrımı gözetilmeksizin yıllardan beri uygulanamadığını,

Ancak 25.04.2012 tarihli 2011 yılı denetimleri sonucunda hazırlanan Taslak Raporun “Bulgu 28- Su kesme bağlama ücretlerinin alınmaması” başlıklı madde doğrultusunda kesme bağlama işlemi yapılan mükelleflere 2012 yılında geçmişe dönük olarak tahakkuk verme işlemleri başlatılarak 108 adet abonenin tahakkuk girişlerinin yapıldığını,

Fakat yukarıda açıklanan nedenlerin (mükelleflerin yaşadıkları ekonomik sıkıntılar nedeniyle zor durumda kalmaları gibi) kesme bağlama ücretinin geriye dönük olarak tüm mükellefler üzerinden kaldırılması zorunluluğunu doğurduğunu ve Belediye Meclisinin 2013/173 sayılı kararı alınarak kesme bağlama ücretinin yürürlük tarihi itibariyle kaldırıldığını ve abonelere verilen tahakkukların da terkin edildiğini,

Burada borcunu ödemeyen ya da yönetmeliğe aykırı davranan mükelleflere uygulanan kesme bağlama işleminin hizmet ifası olmadığı, aksine cezai bir işlem olduğunun irdelenmesi gerektiğini, Daire kararının gerekçeleri arasında yer alan “... Belediyesinin ilgili Yönetmelikte değişiklik yapan kararında, hukuka aykırılık ya da hukuki bir sakatlıktan söz edilmediği, yıllardır uygulamış olduğu bu yönetmeliğin kaldırılış biçimi, zamanı ve kaldırıldığı hükümler doğrudan sorguya konu edilen kamu zararının sorumluların uhdesinden alınması izlenimi vermektedir” denilse de, 2464 s.Kanunun 97 inci maddesi ve 5393 s.Kanunun 18 inci maddesi f bendine aykırı olarak Belediye Meclisince hizmet ifası olmayan bir işlem için ücret belirlenmiş olduğunu, su kesme bağlama işleminin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 nci maddesinde tanımlanan ücretin kapsamına girmeyen, ilgililerin yoğun tepki gösterdiği bir işlem olduğunu,

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 nci maddesine göre hizmetin ilgililerin isteği doğrultusunda gerçekleştirileceğini ya da ücret alabilmek için ilgililerin isteğine bağlı olan bir hizmet olması gerektiğini dolayısıyla istenmeyen ve tepki gösterilen bu işlemin yasal tanıma aykırı olduğunu,

Kimsenin bu yönde bir talebi olmadığını, insanların suyunun kapalı olması ile cezai bir işlem yerine getirildiğinden böyle bir bedel alınmasının ancak yasal bir düzenleme ile yapılabileceğini bu nedenle Müdürlüğün teklifi, İdarenin takdiri ile “tahsilatı hızlandırıcı nitelikte” uygulama olarak başlatılan fakat zaman içinde olumsuz tepki alan bu uygulamanın sonlandırılması için ... Belediye Meclisine sunulduğunu ve 2012/173 sayılı Kararı ile de yapılan hatalı işlemin düzeltilmesi cihetine gidilerek kesme bağlama ücretinin yürürlük tarihi itibari ile kaldırılmasına karar verildiğini,

Kaldı ki, konunun 5393 sayılı Belediye Kanununun 18 inci maddesi uyarınca Belediye Meclisinin görev ve yetkisi dahilinde olduğunu, 2013/173 sayılı Meclis Kararı ile ulusal mevzuatta yer almayan, tamamen yerel bir uygulamanın ortadan kaldırıldığını,

Ayrıca 12.07.2013 tarih ve 85 sayılı Sayıştay ilamına ilişkin temyiz talep dilekçesinde belirtilen savunmasında ve 24.06.2016 tarih ve 199 nolu ek ilamdaki Savcı tarafından verilen yazılı görüşte;

“Belediyenin bilgi işlem sisteminden elde edilen verilere göre; 2011 yılında suyu kesilip bağlanan 7.996 aboneye ilişkin toplam olarak 16.658 kez kesme/bağlama işleminin yapıldığı görülmektedir. Fiil, bir belediye hizmeti olmayıp, su borcunu ödemeyen abonelere uygulanan cezai bir yaptırımdır. Su asıl borcunu ödemeyen abonelerin suyunun kesilmesi bir ceza olup ayrıca suyunu açtırırken de ikinci bir kesme/bağlama cezası karşılığı ilave ücret istenmektedir. Yerel kullanıcıların bu olaya yoğun tepki gösterdiği ifade edilmekte olup, yukarıda yer verilen konuya ilişkin sayıların az sayılmayacak miktarda oluşu bunu doğrulamaktadır...Belediye mevzuatında yer alıp ulusal mevzuatımızda yer almayan bir hususun uygulamasına son verilmiştir. Belediye yetkililerince bu işlem, 2464 Belediye Gelirleri Kanununun 97 inci maddesi tanımına girmeyen “tahsilatı hızlandırıcı nitelikte” görülmekte olup, 5393/18. maddesi uyarınca Belediye Meclisinin mezuniyeti dahilinde olduğu açıktır. Burada tartışma konusu olan meclis kararımn tarih olarak geriye çekilip çekilemeyeceği hususudur. Hiç kuşkusuz bu tip kararların eşitler arasında eşitsizliğe yol açacağı tabidir. Asıl olan el verdiğince adaletli bir uygulamaya meydan vermektir. Meclis, yerel halkın isteğine uymuş ve çok şikâyet alan uygulamaya son vermiştir” denildiğini,

Belediye Meclis Kararı ile geri alınan düzenleyici işlemlerin aslında Yönetmelik konusu olamayacağı görülmekte olduğundan; Meclisin geri alma kararı ile daha önce kabul edilen ve yasa konusu olan sakat bir hukuki işlemin düzeltilmesi sonucunu doğuracağını, bunun ise tam da sakat düzenleyici bir idari işlemin geri almasının hukuki gerekçesinin yerine getirilmesi olup, tam anlamıyla Meclisin yerine getirmesi gereken zorunlu bir görev tanımına girdiğini,

Belediye Meclisinin 2012/173 sayılı kararı incelendiğinde;

a) Kararın, Yönetmeliğin ve Gelir Tarifesinin kabul mercii olan Meclis tarafından alınmış olması yetki noktasında usule uygun olduğunu,

b) Kararda, hizmet ifası olmayıp cezai bir işlem olan kesme bağlama yaptırımı için belirlenen ücretin kaldırılması, Danıştay 10. Dairesinin E.89/2490, K.90/270, 15.2.1990 tarihli “...iptal kararları...geriye yürüyen, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlemleri tesis edildiği tarih itibariyle işlemez hale getiren yargısal işlemlerdir…” şeklindeki kararına uygun olduğunu,

c) Anılan karar ile ekonomik anlamda düzenleyici işlemin geri alındığı dolayısıyla Danıştay 9. Dairesinin (Da.9D. 29.01.1982, E. 1980/5000, K. 1982/541 idari işlemler için temel kural olan geriye yürümezlik ilkesinin, ekonomik kamu hukuku alanında tesis edilen işlemler için uygulanmamasında hiçbir hukuki neden bulunmamaktadır) Yüksek Yargı hükmünün teyit edildiğini,

d) Usulüne uygun geri alma kararlarının geriye yönelik yürürlüğe konulduğu tarih itibariyle yapıldığı tarihten itibaren hukuki hayattan silinmesi, çıkarılması anlamına geldiğini ve açıkça görüldüğünü,

2-) 24.06.2016 tarih ve 199 sayılı ilamın “gereği düşünüldü” bölümünde;

“... Belediyesi 2011 yılı Gelir Tarifesinin 12.1. numaralı “Su İşletme Şefliği hizmet ücretleri” başlıklı bölümünde ise kesme bağlama ücreti 20 TL olarak belirlenmiştir. Aynı hükme, ... Belediyesi ile su aboneleri arasında düzenlenen abonelik sözleşmelerinin 10 uncu maddesinde de yer verilmiştir.” denildiğini,

Yine aynı bölümde;

“... Belediyesi bu meclis kararıyla yönetmeliği geçmişe dönük olarak değiştirilemez. Değiştirilebilse dahi, birer özel hukuk sözleşmesi olan su abonelik sözleşmelerinin sonradan düzenlenen bir idari işlemle değişikliğe uğratılması hukuken ve hiçbir koşulda mümkün değildir.

Su sözleşmesi, ilgililerin isteği ve başvurusuyla belediye ve istekli arasında imza edilen akittir. Ayrıca bu sözleşmenin ilgili hükümlerince suyun kesilmesi halinde uygulanacak cezai ücret de belirtilmiştir. Bununla birlikte, ceza ücretinin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 nci maddesindeki ücret ifadesiyle örtüşmediği iddiası kabul edilemez. Yani ceza sözleşmenin unsurlarından biridir. Bu cezanın sözleşmenin imzalanmasından sonra değiştirilmesi de mümkün değildir” denildiğini,

Denetim Ekibinin Belediye otomasyon sistemi (Bilgi işlem sistemi) üzerinden denetim yaptığını, bilgi işlem sistemi üzerinden elde edilen sözleşmelerin 07.02.2011 tarihinden sonra yapılan abonelik sözleşmelerinde belediye ve abone arasında imza edilen sözleşme metin gövdeleri olduğunu,

Belediyenin, 07.02.2011 tarihi itibariyle yeni otomasyon sistemini kullanmaya başladığını, aynı zamanda da tip abone sözleşmesinin değiştiğini, mevcut bilgi sistemi (otomasyon) veri tabanında abone bilgileri ve abone tahsis bilgilerinin ayrı ayrı bulunduğunu, abonelik sözleşmesini barındıracak BLOB alanı bulunmadığını,

Bu nedenle abone tahsis işlemi hangi zamanda yapılırsa yapılsın sözleşmenin o anın tip sözleşmesi olarak ekrana yansıdığını yani 07.02.2011 tarihinden önce yapılan su abonelik sözleşmesinin görülmeyip, yeni sistemdeki abonelik sözleşme metninin ekrana geldiğini,

Bu durumda da denetim sırasında ıslak imzalı sözleşmeler yerine otomasyon sisteminin kaynak olarak kullanılmasının, değerlendirmenin hatalı yapılmasına neden olduğunu, Denetçi Raporunda bahsedilen tip sözleşmenin 07.02.2011 yılı sonrasında uygulanan sözleşme olduğunu (Ek-1),

07.02.2011 den önceki sözleşmelerde (Ek-2) “kesme bağlama ücreti” ne ilişkin bir husus bulunmadığını, temyiz dilekçesi ekinde 07.02.2011’den önce ve sonra düzenlenen tazmine esas abonelere ait su abone sözleşmelerine ilişkin ıslak imzalı ve Sampaş Otomasyon sistemi üzerinden alınan abonelik sözleşmesi örneklerinin (Ek-3) sunulduğunu,

Islak imzalı olarak sunulan ekli belgelerden de anlaşılacağı üzere 07 Şubat 2011 öncesi tip Su Abone Sözleşmesinin ne 10 uncu maddesinde ne de diğer maddelerinde kesme/bağlama ücreti” ne ilişkin herhangi bir şart bulunmadığının görüleceğini,

Sorguya ekli kesme bağlama listeleri incelendiğinde 15.487 adet kesme bağlama işleminin 07.02.2011 tarihinden önce sözleşme imzalayan 7197 aboneye ait olduğu, bu abonelerin imzaladığı abonelik sözleşmelerinde kesme/bağlama ücretine ilişkin herhangi bir madde ve şart bulunmadığı, dolayısı ile anılan meclis kararı ile abonelik sözleşmelerinin sonradan değişikliğe uğratılmadığının sabit olduğunu, 1171 adet kesme bağlama işleminin ise tip su abone sözleşmesinin değiştiği 07.02.2011 tarihinden sonra sözleşme imzalayan 799 aboneye (Ek-4 liste) ait olduğunun tespit edildiğini,

2013/173 sayılı Meclis Kararı ile kesme bağlama ücretinin kaldırılması kararı ile, “sorgu konusu 7996 aboneden 7197 abonenin sözleşmelerinde kesme/bağlama ücreti’ne ilişkin herhangi bir madde ve şart bulunmaması nedeniyle” 199 sayılı Sayıştay Ek İlamında iddia edildiği üzere “su abonelik sözleşmelerinin sonradan düzenlenen bir idari işlemle değişikliğe uğratılması hukuken ve hiçbir koşulda mümkün değildir” ifadesinin dayanaksız kaldığını,

Söz konusu 7197 abonenin sözleşmelerinde anılan meclis kararı ile herhangi bir değişiklik yapılmadığını, Anayasanın 10 uncu maddesi beşinci fıkrasındaki “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” ilkesi gereğince de 07.02.2011 tarihinden sonra sözleşme imzalayan 799 aboneye de aynı işlem tesis edilerek eşitlik ilkesine uyulduğunu, tüm aboneler arasında adaletli bir uygulama sağlandığını,

Kaldı ki 19 Ağustos 2016 tarih ve 29806 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanunun 11 inci maddesi ile vadesi 31.12.2011 tarihinden önce olan 50 TL ve altındaki alacakların tahsilinden vazgeçilmesinin de Belediyenin yapmış olduğu uygulama ile birebir örtüştüğünü belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamda, ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde borcunu ödemeyen abonelerden açma kapama ücreti alınacağı belirtilmiş olmasına rağmen abonelerden kesme bağlama ücretinin alınmaması nedeniyle ...TL kamu zararına neden olunduğuna hükmedilmiştir.

Sorumlu, Yönetmelikte öngörülen açma kapama ücretlerinin yıllardır alınmadığını, Belediye Meclisinin 2012/173 sayılı kararıyla önceki dönemi de karşılayacak şekilde kaldırıldığını, meclis kararının geriye doğru yürüyebileceğinin kabul edilmesini, bazı abonelerin sözleşmesinde açma kapama ücreti alınacağına ilişkin hüküm bulunmadığını, 6736 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre belediyenin söz konusu alacakların tahsilinden vazgeçmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddenin (f) bendinde, Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirleme,

…..

(m) bendinde, Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek,

hükmü ile,

2464 Belediye Gelirleri Kanununun 97 nci maddesinde, Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediyeye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir, hükmü bulunmaktadır.

İlam konusunu oluşturan suyu kesilip bağlanan 7.996 aboneye ilişkin olarak toplam 16.658 kez kesme/bağlama işleminin yapıldığı, bunların özel hukuk sözleşmelerinde de açma kapama bedeli uygulanacağına ilişkin hükmün bulunduğu belirtilmekte ise de, bunlardan 7197 abonenin sözleşmesinde kesme/bağlama ücreti ödeneceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamakta, ancak 7.2.2011 tarihinden sonra sözleşme imzalayan 799 abonenin sözleşmesinde söz konusu hüküm bulunmaktadır.

2012/173 sayılı Belediye Meclis kararı ile; gerek 799 gerekse 7.2.2011 tarihinden önceki borcu olan abonelerin çoğunun ekonomik nedenlerle borçlarını ödeyememeleri, bunlara birde açma kapama bedeli yansıtılmasının şikâyetlere konu olması, anılan borçların tahakkukunun bile yapılmaması, 7.2.2011 tarihinden önceki abonelerle sonraki aboneler arasındaki eşitliğin sağlaması, alacakların tahsil edilmesini hızlandırıcı bir yöntem olması, gelir azaltıcı herhangi bir etki yaratmaması gibi gerekçeler ile, konu edilen yönetmeliğin 21 inci maddesi ile gelir tarifesinin ilgili maddesinin yürürlük tarihi itibariyle kaldırılmasına karar alınmıştır.

Anılan hükümler birlikte değerlendirildiğinde, su borcunu zamanında ödemeyen kişilerin suları kesilmekte ve su bedelli de gecikme zammı ile birlikte tahsil edilmektedir. Belediye Meclisince ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirleme yetkisi bulunmakla birlikte, hiçbir hizmet talebi olmayan hususta abonelerden açma kapama ücreti belirlemiştir.

... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliği ile Belediye gelir tarifesinin ilgili hükümlerinin caydırma amaçlı olarak düzenlendiği fakat karşılaşılan sıkıntılar nedeniyle uygulanmadığı, 7197 abonenin ıslak imzalı sözleşmesinde kesme/bağlama ücreti ödeneceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, 7.2.2011 tarihinden önceki abonelerle sonraki aboneler arasındaki eşitliğin sağlaması, Belediye mevzuatında yer alıp ulusal mevzuatta yer almayan bir hususun uygulanması, Belediye Meclisi’nin 2012/173 sayılı kararı ile de yürürlükten kaldırıldığından, kamu zararının doğmadığı değerlendirilmektedir.

Buna göre, Daire kararının bozularak, yeniden değerlendirilmesi için Dairesine tevdiine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesindeki “Borcun ödenmemesi halinde veya yönetmeliğe aykırı davranış nedeni ile abonenin suyu kapatılmış ise açmak için aboneden borçtan kesip bağlama ücreti alınır” hükmü gereğince, 2011 yılı Belediye Gelir Tarifesinin “Su İşletme Şefliği Hizmet Ücretleri” başlıklı 12.1 sayılı bölümünün 14 üncü sırasında yer verilen ...TL tutarındaki kesme bağlama ücretinin abonelerden tahsil edilmediği,

... Belediye Meclisinin 07.09.2012 tarih ve 2012/173 sayılı kararı ile, söz konusu ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ve Gelir Tarifesinin ilgili maddesinin yürürlük tarihi itibari ile kaldırılmasına karar verildiği,

85 sayılı İlamda ise 2011 yılına ilişkin tahsil edilmeyen kesme bağlama ücretlerinin kamu zararı olarak tespit edilerek tazminine hükmedildiği,

Sorumlu tarafından ilamın temyiz edilmesi üzerine Temyiz Kurulunun 02.06.2015 tarih ve 40591 tutanak sayılı kararı ile;

“…

85 sayılı İlamın hüküm tarihi olan 05.02.2013 tarihinden önce, 07.09.2012 tarih ve 2012/173 sayılı ... Belediye Meclisi kararı ile, yürürlük tarihinden itibaren, yani geçmişe etkili olarak bütün sonuçları ile ortadan kaldırılan ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21’inci maddesi ve Gelir Tarifesinin 12.1 sayılı bölümünün 14 üncü sırasında yer verilen kesme bağlama ücreti, gerekçe gösterilerek kamu zararına hükmedilmesi mümkün değildir.

Bu itibarla, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca, yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen 85 sayılı İlamın 11 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE” karar verildiği,

Temyiz Kurulunun bozma kararı üzerine Dairenin, 199 sayılı ek ilam ile daha önce verdiği tazmin hükmünde direndiği görülmüştür.

... Belediye Meclisinin 2012/173 sayılı kararında;

“Meclisçe yapılan görüşmede; Plan Bütçe Kesin Hesap Komisyonu raporu doğrultusunda;

... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde “Borcun ödenmemesi halinde veya yönetmeliğe aykırı davranış nedeni ile abonenin suyu kapatılmış ise açmak için aboneden borçtan kesip bağlama ücreti alınır” denilmektedir. Uygulamada ise borç takibi yapılan abonelerin çok büyük bir kısmının ekonomik nedenler ile su borcunu ödeyemezken Gelir Tarifesinde belirlenen Açma Kapama Hizmet Ücretini de ödeyemedikleri sözlü olarak verilen şikayet ve taleplerden anlaşılmaktadır. Bu nedenle uzun yıllardır bahsi geçen ücret abone ayrımı yapılmaksızın tahakkuk ettirilmemiştir. Ayrıca hizmet alımı yöntemi ile yürütülen Açma Kapama işi bundan böyle müdürlük bünyesinde çalışan personel eliyle yürütüleceğinden adı geçen hizmete ilişkin maliyet ortadan kalkmıştır.

Belediye Gelirleri incelendiğinde geçmiş dönemlerde de tahakkuk girişi olmadığından yapılan düzeleme (su kesme- bağlama işlemi) alacakların tahsil edilmesini hızlandırıcı bir yöntem olup gelir azaltıcı herhangi bir etki yaratmamaktadır.

Bu nedenle ilgili yönetmeliğin 21. maddesi ile Gelir Tarifesinin ilgili maddesinin yürürlük tarihi itibari ile kaldırılmasına yapılan açık oylamada oyçokluğu ile karar verildi.” denilmiştir.

... Belediye Meclisinin bu kararı ile, kesme bağlama ücretlerinin dayanağını oluşturan ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ve Gelir Tarifesinin ilgili maddesini geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılmıştır. Bir idari işlemin, idare tarafından yapılan yeni bir işlem ile geçmişe etkili olarak yürürlükten kaldırılmasına, yani yapıldığı tarihten itibaren bütün sonuçları ile ortadan kaldırılmasına geri alma denilmektedir. Geri alma konusunda, “yetkide paralellik ilkesi” geçerlidir. Buna göre kural olarak bir işlemi yapmaya kim yetkili ise, onu geri almaya da aynı makam yetkilidir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesi uyarınca belediye meclisinin, kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirleme ve Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etme yetkisi bulunduğuna göre, belirlemiş olduğu ücret tarifesini ve kabul ettiği yönetmeliğin ilgili maddesini geri alma konusunda da yetkisinin bulunduğu şüphesizdir.

Buna göre, 2012/173 sayılı ... Belediye Meclisi kararı ile, yürürlük tarihinden itibaren, yani geçmişe etkili olarak bütün sonuçları ile ortadan kaldırılan ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesi ve Gelir Tarifesinin 12.1 sayılı bölümünün 14 üncü sırasında yer verilen kesme bağlama ücreti gerekçe gösterilerek kamu zararına hükmedilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle 6.Daire tarafından 85-199 sayılı ek ilam ile ...TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün; 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca 02.06.2015 tarih ve 40591 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında belirtilen gerekçelerle tekrardan BOZULARAK, ilgili Daireye gönderilmesine, oy çokluğu ile,

Farklı Gerekçe

Üye …’nın farklı gerekçesi:

... Belediyesi Su Ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde aynen; “Borcun ödenmemesi halinde veya yönetmeliğe aykırı davranış nedeni ile abonenin suyu kapatılmış ise açmak için aboneden Borçtan kesip bağlama ücreti alınır.” hükmüne yer verilmiş, ... Belediyesi 2011 yılı Gelir Tarifesinin 12.1. numaralı “Su işletme şefliği hizmet ücretleri” başlıklı bölümünde ise kesme bağlama ücreti 20 TL olarak belirlenmiştir. Aynı hükme, ... Belediyesi ile su aboneleri arasında düzenlenen abonelik sözleşmelerinin 10 uncu maddesinde de yer verilmesine rağmen, 2011 yılı içinde suyu kesilip tekrar bağlanan 7.996 aboneye ilişkin olarak toplam 16.658 kez kesme/bağlama işlemi yapıldığı ve bu işlemler için hiçbir ücret alınmadığı; gerekçe olarak ise, ... Belediye Meclisinin 2012/173 sayılı kararının ileri sürüldüğü görülmüştür.

İdare hukukunda kabul edilen genel ilke, idari işlemin yürürlüğe girişinin işlemin duyurulması veya bildiriminden itibaren geriye yürütülmemesi olup; bu ilke gereğince, idari işlemler yürürlüğe girdiği andan başlayarak etkilerini doğurur. Danıştay 10. Dairesinin 26.05.1992 tarih, 991/4571E.-992/2237 K. Sayılı kararında da; ‘Bakanlar Kurulu Kararı bir idari tasarruf olup, idare hukukunun genel ilkeleri uyarınca yayımından itibaren hüküm ifade etmesi gerektiğinden, geriye yürür hüküm ve sonuç getirmesi hukuka aykırıdır.’ görüşlerine yer verilmiştir. Ayrıca, idari bir işlemin geri alınması, sadece işlemin hukuka aykırı olması halinde mümkün olduğundan, ... Belediye Meclisinin 2012/173 sayılı kararının geçmişe etkili olması mümkün değildir.

Bununla birlikte, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, kamu zararının belirlenmesinde İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmamasının esas alınacağı belirtilmiş olup; Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Kamu zararının oluştuğu tarih” başlıklı 17 nci maddesinin (d) bendi uyarınca kamu zararı, İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması hallerinde, söz konusu işlemin zaman aşımına uğradığı tarihte oluşmuş kabul edilir.

Bu bağlamda, söz konusu idare geliri henüz zamanaşımına uğramadığından, ... Belediyesince abonelerden su kesme/bağlama ücretinin tahsil edilmemesi nedeniyle kamu zararının oluştuğundan bahsetmek mümkün değildir.

Fakat yukarıda da izah edildiği üzere, ... Belediye Meclisinin 2012/173 sayılı kararının geçmişe dönük sonuç doğuramaması nedeniyle, ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesi, Belediye Gelir Tarifesinin 12.1 numaralı bölümü ve ... Belediyesi ile su aboneleri arasında düzenlenen abonelik sözleşmelerinin 10 uncu maddesi uyarınca abonelerden su kesme/bağlama ücretinin tahsil edilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, söz konusu idare gelirlerinin tahsilini teminen konunun İdaresine bildirilmesi için tazmin hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesi gerekir.

Karşı oy gerekçesi

..Daire Başkanı … ile Üyeler .., …, .., .. ve .,’ın karşı oy gerekçesi:

29.5.1981 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 inci maddesinde aynen;

“Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.” denilmektedir.

... Belediyesi Su Ve Kanalizasyon Tarifeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde aynen; “Borcun ödenmemesi halinde veya yönetmeliğe aykırı davranış nedeni ile abonenin suyu kapatılmış ise açmak için aboneden Borçtan kesip bağlama ücreti alınır.” hükmüne yer verilmiş, ... Belediyesi 2011 yılı Gelir Tarifesinin 12.1. numaralı “Su işletme şefliği hizmet ücretleri” başlıklı bölümünde ise kesme bağlama ücreti 20 TL olarak belirlenmiştir. Aynı hükme, ... Belediyesi ile su aboneleri arasında düzenlenen abonelik sözleşmelerinin 10 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

Oysa, 2011 yılı içinde suyu kesilip tekrar bağlanan 7.996 aboneye ilişkin olarak toplam 16.658 kez kesme/bağlama işlemi yapılmasına rağmen, bu işlemler için hiçbir ücret alınmamıştır.

İdare hukukunda kabul edilen genel ilke, idari işlemin yürürlüğe girişinin işlemin duyurulması veya bildiriminden itibaren geriye yürütülmemesi olup; bu ilke gereğince, idari işlemler yürürlüğe girdiği andan başlayarak etkilerini doğurur. Ayrıca, idari bir işlemin geri alınması, sadece işlemin hukuka aykırı olması halinde mümkün olduğundan, ... Belediye Meclisinin 2012/173 sayılı kararının geçmişe etkili olması mümkün değildir. Bu nedenle tazmin hükmünün tasdiki gerekir.

Karar verildiği 19.04.2017 tarih ve 43007 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.


Yorumlar